Efektywność energetyczna budynku określa, ile energii potrzeba, aby zapewnić w nim odpowiednie warunki użytkowania – ogrzewanie, chłodzenie, wentylację, ciepłą wodę, oświetlenie i pracę urządzeń.
Budynek efektywny energetycznie pozwala osiągnąć ten sam lub lepszy poziom komfortu przy mniejszym zużyciu energii. Nie chodzi więc o ograniczanie ogrzewania, wyłączanie wentylacji czy rezygnację z wygody, ale o zmniejszenie niepotrzebnych strat i lepsze wykorzystanie dostarczanej energii.
Co wpływa na efektywność energetyczną?
Na zużycie energii w budynku wpływa wiele powiązanych ze sobą elementów. Znaczenie mają przede wszystkim:
- ocieplenie ścian, dachu, stropu i podłogi,
- stan oraz szczelność okien i drzwi,
- rodzaj i sprawność źródła ogrzewania,
- sposób przygotowania ciepłej wody,
- działanie wentylacji i klimatyzacji,
- oświetlenie oraz urządzenia elektryczne,
- sposób sterowania instalacjami,
- sposób i godziny użytkowania budynku.
Charakterystyka energetyczna pokazuje zatem nie tylko, ile energii zużywa budynek, lecz także do czego jest ona wykorzystywana i które elementy mają największy wpływ na jego funkcjonowanie.
Gdzie budynek może tracić energię?
W nieocieplonym lub niewłaściwie zmodernizowanym budynku duża część ciepła może uciekać przez ściany, dach, strop, podłogę, okna i drzwi. W takiej sytuacji system grzewczy musi pracować intensywniej, aby utrzymać odpowiednią temperaturę.
Straty mogą wynikać również z niesprawnej lub źle wyregulowanej instalacji grzewczej, niewłaściwej wentylacji, przestarzałego oświetlenia albo braku kontroli nad pracą urządzeń. Dlatego efektywności energetycznej nie należy oceniać na podstawie jednego elementu, np. rodzaju kotła czy posiadania fotowoltaiki.
Panele fotowoltaiczne mogą ograniczyć ilość energii kupowanej z sieci, ale same nie zmniejszą strat ciepła przez nieocieplony dach lub ściany. Z kolei wymiana źródła ogrzewania bez wcześniejszego sprawdzenia zapotrzebowania budynku może prowadzić do wyboru urządzenia niedopasowanego do jego potrzeb.
Dlaczego warto poprawiać efektywność energetyczną?
Lepsza efektywność energetyczna może oznaczać:
- mniejsze zużycie energii,
- niższe koszty ogrzewania i użytkowania budynku,
- bardziej stabilną temperaturę w pomieszczeniach,
- lepszą jakość powietrza i większy komfort użytkowników,
- mniejszą wrażliwość na zmiany cen energii,
- ograniczenie wpływu budynku na środowisko.
Ma ona znaczenie nie tylko dla właścicieli domów, ale również dla wspólnot mieszkaniowych, przedsiębiorców i zarządców budynków publicznych. W firmie zużycie energii wpływa na koszty prowadzenia działalności, a w budynku wielorodzinnym – na wydatki związane z częściami wspólnymi, ogrzewaniem i planem remontów.
Jak sprawdzić efektywność energetyczną budynku?
Pierwszym krokiem jest zebranie podstawowych informacji. Warto sprawdzić roczne zużycie i koszty energii, źródło ogrzewania, stan ocieplenia, okien, dachu i wentylacji oraz historię przeprowadzonych modernizacji.
Dopiero na tej podstawie można ocenić punkt wyjścia i ustalić, które elementy wymagają dokładniejszej analizy. Znajomość samych kosztów nie zawsze wystarczy – wysoki rachunek może wynikać zarówno ze strat energii, jak i sposobu użytkowania budynku lub cen zastosowanego nośnika energii.
Pomocne mogą być świadectwo charakterystyki energetycznej, audyt energetyczny lub raport przygotowany na podstawie danych o nieruchomości i jej rzeczywistym zużyciu energii.
Jak można poprawić efektywność energetyczną?
Zakres prac powinien wynikać z diagnozy konkretnego budynku. W zależności od jego stanu poprawa może obejmować:
- ocieplenie przegród,
- wymianę nieszczelnych okien lub drzwi,
- modernizację ogrzewania i przygotowania ciepłej wody,
- poprawę działania wentylacji,
- wymianę oświetlenia,
- zastosowanie automatycznego sterowania,
- montaż odnawialnych źródeł energii lub magazynu energii.
Nie każdy budynek potrzebuje wszystkich tych rozwiązań. W jednym najważniejsze będzie ograniczenie strat ciepła, w innym modernizacja instalacji, a w kolejnym lepsze zarządzanie pracą urządzeń. Technologie powinny odpowiadać rzeczywistym potrzebom, stanowi technicznemu i sposobowi użytkowania nieruchomości.
Najpierw diagnoza, potem decyzje
Poprawa efektywności energetycznej nie musi oznaczać jednej dużej inwestycji. Działania można rozłożyć na etapy, ale powinny tworzyć logiczny plan. Właściwa kolejność pomaga uniknąć nietrafionych wydatków i lepiej wykorzystać dostępny budżet.
W ramach programu „Zielona Lesznowola” możesz bezpłatnie wygenerować raport energetyczny, który pomoże Ci poznać sytuację nieruchomości, jej orientacyjną klasę energetyczną oraz możliwe kierunki modernizacji.
